NHỮNG NGÔI NHÀ TRI ÂN

Bài 1: 'Đột phá' từ chính sách

          “Uống nước, nhớ nguồn”, “Ăn quả, nhớ người trồng cây”, xuyên suốt từ nhiều năm nay đaọ lý tốt đẹp đó đã được Đảng bộ, chính quyền, các đoàn thể và nhân dân thành phố Đà Nẵng thể hiện bằng hành động cụ thể. Đó là việc thực hiện đầy đủ và vượt khung chế các độ quy định của Nhà nước, đặc biệt là bảo đảm tất cả gia đình chính sách đều có được ngôi nhà vững chắc để ổn định cuộc sống, làm nơi thờ tự những liệt sĩ, anh hùng đã ngã xuống vì Tổ quốc.

          Thành phố Đà Nẵng hiện có hơn 100.000 lượt người được hưởng các chế độ theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng (NCCVCM). Con số nói lên sự mất mát trong chiến tranh nhưng cũng rất đỗi tự hào của quê hương “Trung dũng kiên cường, đi đầu diệt Mỹ”. Đó cũng là trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền thành phố trong việc tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc, quê hương.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Võ Công Trí (thứ hai, từ trái sang) và Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đặng Việt Dũng (thứ ba, từ trái) thăm một hộ gia đình được hỗ trợ sửa chữa nhà ở quận Sơn Trà.Ảnh: ĐẶNG NỞ

          Từ nhiều năm qua, chính quyền thành phố luôn mạnh dạn đột phá ngay từ khâu xây dựng chính sách, để bảo đảm được mục tiêu gia đình NCCVCM có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống cộng đồng dân cư nơi cư trú.

          Đầu tiên phải kể đến công tác phụng dưỡng Mẹ Việt Nam anh hùng, nếu mức phụng dưỡng mỗi Mẹ Việt Nam anh hùng là 300.000 đồng/tháng theo quy định của Trung ương, thì ngay từ năm 2002, thành phố đã “vượt khung” khi nâng lên thành 500.000 đồng/tháng. Năm 2007, khi cả nước nâng lên mức 500.000 đồng/tháng, thêm một lần nữa Đà Nẵng đã nâng lên mức 1 triệu đồng/tháng. Cả thành phố lúc đó có 3.256 Mẹ Việt Nam anh hùng.

          Bên cạnh đó, công tác vận động cho Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”, qua từng thời điểm, điều kiện khác nhau, vẫn luôn nhận được sự ủng hộ của tất cả tầng lớp nhân dân, các cơ quan, đơn vị. Hàng trăm tỷ đồng từ nguồn quỹ tri ân đó đã kịp thời đến với những gia đình NCCVCM để giúp họ sớm ổn định cuộc sống.

          Những năm qua, đã có gần 2.400 cá nhân NCCVCM thường xuyên ốm đau được nhận mức trợ cấp 300.000 đồng/tháng/người (trong khi mức của Nhà nước là 150.000 đồng/tháng/người), với tổng số tiền gần 40 tỷ đồng.

          Đặc biệt, chính sách hỗ trợ cải thiện nhà ở luôn được lãnh đạo thành phố xác định là chính sách “xương sống”, nhằm bảo đảm gia đình NCCVCM có cuộc sống ổn định. Cột mốc đáng nhớ là năm 1998, thành phố ban hành Quyết định số 571/QĐ-UBND nhằm cụ thể hóa các tiêu chuẩn, chế độ hỗ trợ trong việc cải thiện nhà ở đối với NCCVCM. Và đến năm 2002, thành phố ban hành Quyết định 151/QĐ-UBND, bổ sung đối tượng và mức hỗ trợ cho NCCVCM sửa chữa, xây nhà mới.

          Năm 2008, thành phố tiếp tục ban hành Quyết định số 61/QĐ-UBND nâng thêm mức hỗ trợ cho NCCVCM sửa chữa và xây dựng nhà mới. Đặc biệt năm 2014, khi triển khai Quyết định 22/QĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ xây mới nhà cho NCCVCM, thành phố đã mạnh dạn “phá rào” khi nâng mức sửa chữa nhà từ 20 triệu đồng/trường hợp lên 30 triệu đồng/trường hợp và xây mới từ 40 triệu đồng/trường hợp lên 60 triệu đồng/trường hợp.

          Với rất nhiều cú hích từ chính sách của thành phố, công tác hỗ trợ gia đình NCCVCM cải thiện nhà ở trong những năm qua đã đạt được kết quả rất đáng khích lệ. Chỉ tính riêng giai đoạn từ năm 1998-2008, đã có 25.688 lượt hộ gia đình NCCVCM được hỗ trợ 520 tỷ đồng để sửa chữa, xây mới nhà ở.

          Đặc biệt, thành phố đã mạnh dạn áp dụng chính sách hỗ trợ tiền sử dụng đất cho các hộ NCCVCM nằm trong diện giải tỏa, đền bù tái định cư, hoặc được bố trí đất xây dựng nhà ở. Đã có đến 7.724 hộ trong diện này được hỗ trợ gần 200 tỷ đồng để sửa chữa, xây mới nhà ở.

          Ngoài ra, còn có 12.875 hộ gia đình NCCVCM khác được hỗ trợ một phần sửa chữa, xây mới nhà với tổng kinh phí lên đến 200 tỷ đồng. Đáng nói, riêng việc thực hiện Quyết định 22 của Thủ tướng Chính phủ (từ năm 2014) trong bối cảnh nguồn kinh phí Trung ương chưa giải ngân kịp, thành phố đã quyết định chi ra trước 50 tỷ đồng; các quận, huyện chi thêm 29 tỷ đồng, cùng với nguồn vận động thông qua kênh của Ủy ban MTTQ các cấp gần 20 tỷ đồng, nguồn từ Quỹ đền ơn đáp nghĩa hơn 42 tỷ đồng, tất cả đã được tập trung hỗ trợ cho các gia đình NCCVCM sửa chữa, xây mới nhà đúng kế hoạch ban đầu.

Bà Phạm Thị Lại (trú phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn) trong ngôi nhà khang trang được Nhà nước hỗ trợ xây mới.Ảnh: Thanh Sơn

          Theo bà Mai Thị Nga, Trưởng phòng Lao động, Thương binh và Xã hội quận Ngũ Hành Sơn, nhờ những chính sách “vượt khung”, linh động của thành phố nên việc triển khai các chủ trương, chính sách của Nhà nước và của thành phố đến với gia đình NCCVCM trên địa bàn quận thuận tiện hơn.

          Bà Nga cho biết, 5 năm gần đây quận Ngũ Hành Sơn đã sửa chữa và xây mới được 824 ngôi nhà cho gia đình NCCVCM, vượt chỉ tiêu được giao gần 100 nhà. Riêng quận Ngũ Hành Sơn cũng đã tiếp tục nâng mức sửa chữa nhà của thành phố từ 30 triệu đồng lên 40 triệu đồng/nhà, bảo đảm nhà sửa chữa không chỉ chắc mà còn đẹp. Ngoài ra, những gia đình chính sách thuộc diện hộ nghèo còn được hỗ trợ từ 10-15 triệu đồng/hộ/năm để có vốn làm ăn, nhiều hộ đã bày tỏ sự cảm kích lớn.

          Trao đổi về câu chuyện này, ông Nguyễn Hoàng Phương, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Sơn, huyện Hòa Vang cho biết, năm 2019, xã không triển khai công tác sửa chữa, xây mới cho các gia đình thuộc diện chính sách, “đơn giản là chúng tôi đã hoàn tất chương trình này từ tháng 7-2018”.

          Vào các ngày lễ, Tết... các gia đình NCCVCM của địa phương đều nhận được sự quan tâm, thăm viếng động viên chân tình nên bà con rất ấm lòng. “Bản thân tôi là người phụ trách công tác này trên địa bàn cũng thấy vui lây, thấy công việc mỗi ngày thêm ý nghĩa”, ông Phương chia sẻ.

- Bài cuối: Từ những ngôi nhà nghĩa tình

Cách đây 2 năm, trong những ngày cả nước sôi nổi các hoạt động hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ 27-7, nhiều người nói vui rằng Đà Nẵng đang là “đại công trường” sửa chữa, xây mới nhà cho người có công với cách mặng (NCCVCM). Bởi, khắp quận, huyện, phường, xã, ở đâu cũng tất bật để bảo đảm 1.430 nhà được sửa chữa, xây mới kịp hoàn thành đón lễ tròn 70 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27-7-1947 - 27-7-2017).

Lễ bàn giao một công trình sửa chữa nhà cho gia đình có công cách mạng trên địa bàn thành phố. Ảnh: Quỹ đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng

          Tiếp chúng tôi vào thời điểm đó, trong ngôi nhà sắp hoàn thiện ở K63/42 đường Nguyễn Văn Linh, phường Nam Dương, bà Nguyễn Thị Cam, con gái của Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Chơn xúc động cho biết: “Nhà có 5 người, nhưng ngôi nhà cũ trước đây đã xuống cấp nên mọi sinh hoạt rất khó khăn và bất tiện. Vui là đầu năm 2017, gia đình tôi được thành phố hỗ trợ 60 triệu đồng, cùng với số tiền tích góp lâu nay gia đình chúng tôi quyết định xây lại ngôi nhà, yên tâm mỗi khi mưa bão.”

          Đầu tháng 6-2019, có dịp quay trở lại thăm gia đình này, các thành viên trong gia đình đều bày tỏ sự biết ơn thành phố đã hỗ trợ để họ không chỉ có ngôi nhà mới mà còn tìm được việc làm phù hợp, nhờ vậy, chất lượng cuộc sống cũng cải thiện nhiều.

          Ngôi nhà cấp 4 mái tôn thấp lè tè trước đây của bà Hoàng Thị Ngọc Lan, thương binh ¼ trong con hẻm nhỏ ở tổ 16, phường Thuận Phước, quận Hải Châu, nắng nóng như thiêu, mưa dột tứ bề đã được thay thế bằng ngôi nhà khang trang, vững chắc hơn khi được thành phố hỗ trợ 30 triệu đồng sửa chữa. Chung tâm trạng phấn khởi, bà Trần Thị Diễm ở tổ 75, phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn cũng đã được thành phố hỗ trợ 30 triệu đồng để sửa lại ngôi nhà cấp 4 đã xuống cấp trở thành ngôi nhà vững chắc và ấm cúng.

          Đặc biệt, khi về nhà mới bà còn được UBND phường hỗ trợ 6 triệu đồng để buôn bán trái cây trước Bệnh viện Phụ sản-Nhi. Theo chị Nguyễn Thị Thu Hà, cán bộ phụ trách công tác Thương binh-Xã hội phường Khuê Mỹ, đây là trường hợp có chồng là cựu tù binh ở Côn Đảo, vợ là du kích ở vùng lõm căn cứ K20 hiện nằm trong diện hộ nghèo. Vì vậy, thời gian qua, ngoài việc hỗ trợ tiền sửa chữa nhà, địa phương luôn tranh thủ mọi nguồn lực từ các nhà hảo tâm, cũng như ưu tiên các chế độ chính sách NCCVCM để giúp gia đình vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống.

          Với gia đình chị Mai Thị Vân ở tổ 74, phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn, có lẽ đón cái Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019 là vui nhất, bởi gia đình được sống trong ngôi nhà mới. Chị chia sẻ: “Lâu nay, cả nhà tôi 4 người tá túc trong ngôi nhà cấp 4 đã xuống cấp nặng nề, rất cực. Việc sửa nhà cũng không dám nghĩ đến nói chi đến việc xây nhà mới! May là cuối năm 2018, gia đình tôi được hỗ trợ 60 triệu đồng, cùng số tiền dành dụm và mượn thêm của bà con, gia đình tôi đã có ngôi nhà như mơ đón năm mới!”.

          Bà Phạm Thị Lại, tù yêu nước, gia đình có công với cách mạng, trú số nhà 210, đường Lê Văn Hiến, phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn cũng bộc bạch: “Nhiều năm qua căn nhà cấp 4 của tôi đã xuống khá nặng, nhưng bản thân tôi đã già không đủ sức để sửa chữa, nâng cấp ngôi nhà. Thật mừng là đầu năm nay, cán bộ lao động thương binh, xã hội của phường Khuê Mỹ đến tận nơi hướng dẫn tôi làm thủ tục nhận hỗ trợ 60 triệu đồng từ thành phố, cùng với số tiền dành dụm và con cái góp vào bây giờ tôi đã có ngôi nhà khang trang 2 tầng. Nhân đây, tôi xin cảm ơn Nhà nước, chính quyền và những người dân trong tổ 16 này”, bà Lại xúc động nói.

          Hàng chục ngàn ngôi nhà tình nghĩa như thế đã được sửa chữa, xây mới bằng sự nỗ lực của chính quyền, sự chung tay của các cấp các ngành, sự đồng lòng của người dân và cả sự cố gắng của gia đình NCCVCM. Điều đáng mừng hơn là trong những ngôi nhà tình nghĩa đó, các thế hệ con, cháu của NCCVCM đã biết nỗ lực vươn lên trở thành công dân tốt cho xã hội, đóng góp vào sự phát triển chung của thành phố. Em Lê Thị Thanh Bình, con thương binh 4/4 Lê Văn Tuấn, phường Xuân Hà, quận Thanh Khê, tâm sự: “Nhờ sự chia sẻ của chính quyền, người dân mà gia đình em thoát khỏi khó khăn. Để không phụ những tấm lòng, bản thân em luôn tự nhủ không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện thành công dân tốt của thành phố”.

          Theo ông Thái Đình Hoàng, Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội thành phố, Đà Nẵng luôn là một trong những địa phương được Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đánh giá cao về công tác Thương binh-Liệt sĩ nói chung và công tác hỗ trợ sửa chữa, xây nhà cho NCCVCM nói riêng. Hầu hết những ý kiến đề xuất từ ngành LĐ-TB&XH luôn nhận được sự ủng hộ từ UBND thành phố, HĐND và Thường trực Thành ủy.

          Đặc biệt, đã trở thành thông lệ, cứ cuối năm lãnh đạo thành phố đã có cuộc họp  để thống nhất kế hoạch cụ thể trên cơ sở đề xuất số lượng nhà sửa chữa, xây mới do ngành Lao động, Thương binh và Xã hội thành phố và các quận, huyện đề xuất cho kế hoạch cho năm mới. Nhờ sự chủ động này mà ngay từ đầu năm kế hoạch sửa chữa, xây mới nhà cho gia đình NCCVCM đã được triển khai và hầu hết hoàn thành trước dịp kỷ niệm Ngày Thương binh-Liệt sĩ 27-7 hằng năm.

          Trong quá trình triển khai, lãnh đạo thành phố đều có những đợt đi kiểm tra tiến độ thực tế ở các hộ gia đình, để động viên và kịp thời tháo gỡ những phát sinh nếu có. Nhờ vậy, những năm qua, kế hoạch sửa chữa, xây mới nhà cho gia đình NCCVCM của thành phố luôn đạt và vượt về số lượng cũng như hoàn thành sớm công trình từ 5-7 tháng. Điều đáng quý là tất cả những sự hỗ trợ, sẻ chia, tri ân ấy đã trở thành một trong những nguồn động lực để các gia đình NCCVCM nỗ lực vươn lên, con cháu của họ ý thức về truyền thống gia đình không ngừng phấn đấu trở thành công dân tốt, đóng góp vào sự phát triển chung của thành phố.

Thanh sơn -Thanh Vân (Báo Đà Nẵng)

Liên kết website