NHỮNG ĐIỂM MỚI VỀ HOẠT ĐỘNG QUỸ BẢO LÃNH TÍN DỤNG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA

          Ngày 8/3/2018, Chính phủ ban hành Nghị định số 34/2018/NĐ-CP qui định về thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa (Quỹ BLTD), so với Quyết định số 58/2013/QĐ-TTg ngày 15/10/2013 của Thủ tướng Chính phủ thì Nghị định này có nhiều điểm mới đã tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động bảo lãnh tín dụng.

          1. Quỹ BLTD là Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách do UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thành lập, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuân, bảo toàn và phát triển vốn, thực hiện chức năng cấp bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoạt động theo mô hình Công ty TNHH một thành viên do nhà nước nắm giữa 100% vốn.

          2. Vốn điều lệ thực có tại thời điểm thành lập tối thiểu là 100 tỷ đồng do ngân sách cấp.

          3. Cơ cấu tổ chức và hoạt động của Quỹ BLTD gồm:

          - Chủ tịch Quỹ do Chủ tịch UBND cấp tỉnh bổ nhiệm, nếu Quỹ BLTD tổ chức bộ máy điều hành độc lập thì hoạt động chuyên trách.

          - Kiểm soát viên do UBND cấp tỉnh bổ nhiệm.

          - Ban điều hành gồm Giám đốc, Phó Giám đốc, Kế toán trưởng và bộ máy giúp việc.

          3. Việc tổ chức điều hành hoạt động Quỹ BLTD thực hiện theo 02 phương thức: hoặc thành lập tổ chức bộ máy độc lập, hoặc ủy thác cho Quỹ tài chính nhà nước địa phương tổ chức quản lý, điều hành hoạt động Quỹ BLTD.

          Trường hợp ủy thác cho Quỹ tài chính nhà nước địa phương tổ chức quản lý, điều hành hoạt động Quỹ BLTD thực hiện thong qua văn bản ủy thác (trong đó quy định rõ các nhân sự của Quỹ bao gồm: Chủ tịch, kiểm soát viên và Giám đốc).

          4. Đối tượng được Quỹ bảo lãnh tín dụng cấp bảo lãnh tín dụng là các doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ có tiềm năng phát triển nhưng chưa đủ điều kiện tiếp cận tín dụng ngân hàng ở các lĩnh vực được ưu tiên cấp tín dụng. UBND cấp tỉnh ban hành Danh mục cụ thể các ngành, nghề, lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương trong từng thời kỳ.

          5. Các đối tượng chỉ được Quỹ BLTD xem xét cấp bảo lãnh khi đáp ứng đủ các điều kiện sau: (i) Có dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh có hiệu quả, có khả năng hoàn trả vốn vay; (ii) Dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh được Quỹ bảo lãnh tín dụng thẩm định và quyết định bảo lãnh theo quy định tại Nghị định này; (iii) Có phương án về vốn chủ sở hữu tối thiểu 20% tham gia dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh tại thời điểm Quỹ bảo lãnh tín dụng thẩm định để xem xét cấp bảo lãnh; (iiii) Tại thời điểm đề nghị bảo lãnh, doanh nghiệp không có các khoản nợ thuế từ 01 năm trở lên theo Luật quản lý thuế và nợ xấu tại các tổ chức tín dụng; (iiiii) Có biện pháp bảo đảm cho bảo lãnh vay vốn theo quy định tại Điều 25 Nghị định này.

          6. Phạm vi bảo lãnh tín dụng: Quỹ bảo lãnh tín dụng xem xét cấp bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tối đa bằng 100% giá trị khoản vay (bao gồm cả vốn lưu động và vốn trung, dài hạn) tại tổ chức cho vay. Bảo lãnh của Quỹ BLTD bao gồm một trong các trường hợp sau đây: Bảo lãnh nghĩa vụ trả nợ gốc khoản vay, bảo lãnh nghĩa vụ trả lãi khoản vay và bảo lãnh nghĩa vụ trả nợ gốc và nợ lãi khoản vay.

          7. Giới hạn bảo lãnh: Tổng mức bảo lãnh tín dụng tính trên vốn điều lệ thực có của Quỹ không vượt quá 15% đối với một khách hàng và không vượt quá 20% đối với một khách hàng và người có liên quan. Đối với giới hạn bảo lãnh vay vốn lưu động thì ngoài quy định này, giới hạn tối đa không vượt quá vốn chủ sở hữu của khách hàng thể hiện tại báo cáo tài chính của doanh nghiệp nộp cho cơ quan quản lý thuế của năm trước liền kề. Tổng mức bảo lãnh tín dụng của Quỹ cho các bên được bảo lãnh tối đa không vượt quá 03 lần vốn điều lệ thực có của Quỹ.

          8. Biện pháp bảo đảm cho khoản bảo lãnh: Quỹ BLTD đánh giá và quyết định việc sử dụng một hoặc nhiều biện pháp nhằm bảo đảm cho hoạt động bảo lãnh vay vốn và hoạt động của Quỹ, gồm:

           a) Quyền tài sản, tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp được xem xét cấp bảo lãnh tín dụng hoặc tài sản hiện có của bên thứ ba;

          b) Dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh khả thi, đảm bảo khả năng trả nợ của doanh nghiệp được xem xét cấp bảo lãnh tín dụng theo đánh giá của Quỹ bảo lãnh tín dụng;

          c) Xếp hạng tín nhiệm của doanh nghiệp được xem xét cấp bảo lãnh tín dụng theo đánh giá xếp hạng của Quỹ bảo lãnh tín dụng là doanh nghiệp đảm bảo khả năng trả nợ cho khoản vay tại tổ chức cho vay.

          Trường hợp miễn tài sản bảo đảm quy định nêu trên thì Quỹ bảo lãnh tín dụng trình Chủ tịch Quỹ xem xét, quyết định biện pháp bảo đảm căn cứ vào các tiêu chí: Lĩnh vực ngành nghề ưu tiên phát triển của địa phương, điều kiện tài chính của doanh nghiệp, mức độ rủi ro của dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh và khả năng tài chính của Quỹ bảo lãnh tín dụng và các tiêu chí khác theo yêu cầu của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

          9. Việc xử lý rủi ro của Quỹ bảo lãnh tín dụng phải đảm bảo nguyên tắc thực hiện đúng theo quy định của pháp luật, giảm thiệt hại tối đa cho nhà nước và gắn trách nhiệm của Quỹ BLTD, bên nhận bảo lãnh, bên được bảo lãnh và các cơ quan liên qua. Các biện pháp xử lý rủi ro của Quỹ gồm Cơ cấu nợ, khoanh nợ, xóa nợ (gốc, lãi), bán nợ và xử lý tài sản bảo đảm.

          Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định các biện pháp: Xoá nợ (gốc, lãi), bán nợ thấp hơn giá trị sổ sách của khoản nợ; Chủ tịch Quỹ quyết định các biện pháp khoanh nợ, xử lý tài sản bảo đảm; Giám đốc Quỹ quyết định biện pháp cơ cấu nợ.

          10. Vốn hoạt động của Quỹ phải được sử dụng theo nguyên tắc đúng mục đích, có hiệu quả, đảm bảo an toàn vốn và tài sản. Vốn nhàn rỗi của Quỹ được sử dụng để đầu tư mua trái phiếu Chính phủ, tín phiếu kho bạc, trái phiếu kho bạc, công trái xây dựng tổ quốc, trái phiếu do Chính phủ bảo lãnh, được gửi tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng thuộc danh sách các tổ chức tín dụng được Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt trong từng thời kỳ theo nguyên tắc bảo toàn, phát triển vốn.

          11. Nghị định bổ sung nội dung hoàn toàn toàn mới đó là quy định về công tác giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động của Quỹ , gồm:

          - Cơ quan giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của Quỹ là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện giám sát và đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động của Quỹ; Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với chi nhánh Ngân hàng Nhà nước Việt Nam các tỉnh, thành phố và các đơn vị có liên quan trên địa bàn giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện giám sát và đánh giá tình hình hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng.

          - Nội dung giám sát gồm giám sát việc bảo toàn vốn, việc quản lý và sử dụng vốn, tài sản, giám sát kết quả hoạt động, giám sát thực hiện chế độ tiền lương của Quỹ. Và các nội dung khác theo yêu cầu của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

          -. Căn cứ thực hiện giám sát là các quy định tại nghị định, điều lệ, kế hoạch hoạt động, kết quả tài chính, kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, các thông tin, tài liệu có liên quan khác theo quy định của pháp luật.

          - Phương thức giám sát tài chính thực hiện bằng phương pháp giám sát trực tiếp hoặc giám sát gián tiếp.

          - Đánh giá hiệu quả hoạt động hàng năm của Quỹ thong qua các chỉ tiêu như tăng trưởng doanh số bảo lãnh cấp tín dụng, tỷ lệ nợ đã trả thay cho doanh nghiệp, tỷ lệ thu hồi nợ bắt buộc đối với hoạt động bảo lãnh tín dụng hàng năm, tổng thu nhập trừ tổng chi phí, tình hình chấp hành pháp luật về đầu tư, quản lý và sử dụng vốn, tài sản của Quỹ, nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, chế độ báo cáo tài chính.

          Khi tính toán các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của Quỹ thì được loại trừ các yếu tố khách quan về: Thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, chiến tranh, thay đổi về chính sách và các nguyên nhân bất khả kháng khác.

          12. Nghị định cũng quy định cụ thể nội dung về cơ cấu lại, giải thể, phá sản Quỹ BLTD, quy định trách nhiệm Bộ Tài chính, NHNN Việt Nam, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, HĐND và UBND cấp tỉnh đối với hoạt động của Quỹ BLTD.

Nguyễn Thanh Tâm 

Liên kết website