CHIA SẺ KINH NGHIỆM TRONG HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG VỐN CỦA QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG-DDIF

           Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng (DDIF) là một trong những Quỹ Đầu tư phát triển địa phương được thành lập ngay sau Chính phủ ban hành Nghị định 138. Từ khi thành lập (2008), DDIF đã xác định sẽ không dừng lại ở nguồn vốn ngân sách thành phố cấp để thực hiện đầu tư các dự án và đã chủ động bắt tay ngay vào công tác tìm kiếm, xúc tiến, tiếp cận nhiều tổ chức tài chính nước ngoài như: Jica Nhật Bản, Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB), Cơ quan phát triển Pháp (AFD), Ngân hàng thế giới (WB), Cơ quan hợp tác quốc tế Thụy Điển (SIDA), Công ty tài chính quốc tế (IFC)….

           Qua thời gian tìm hiểu đối tác, thương thảo hợp đồng, chuẩn bị dự án, đến cuối năm 2016 DDIF đã huy động thành công 02 nguồn tài trợ của hai tổ chức tài chính quốc tế uy tín là AFD và WB, với tổng vốn trên 534 tỷ đồng. Với nguồn vốn huy động được, Quỹ đã tập trung cho vay đầu tư các dự án phục vụ phát triển KTXH của thành phố như:

           Dự án sử dụng nguồn vốn AFD: Ngầm hóa hệ thống điện một số tuyến đường trên địa bàn thành phố; Dự án Nâng công suất TBA An Đồn; Đầu tư TBA 220 KV Ngũ Hành Sơn; Nâng công suất TBA 110 KV Cầu Đỏ; Trường mầm non Nốt Nhạc Xanh; Di dời Nhà máy Cao su từ Bắc Mỹ An vào KCN Liên Chiểu.

           Dự án sử dụng nguồn WB: Chung cư Đại Địa Bảo; Trường Đại học Đông Á; Trường Cao Đẳng Bách Khoa; Trường Mnon Bé hạnh Phúc; Trường mầm non, tiểu học CLC Sky Line.

           Để có được kết quả huy động vốn trên, bên cạnh những nỗ lực của bản thân Quỹ, chúng tôi đã nhận được nhiều sự quan tâm, ủng hộ mạnh mẽ từ các Bộ ngành như: Vụ Tài chính Ngân hàng và các TCTD, Cục Quản lý nợ và Tài chính Đối ngoại- Bộ Tài Chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, và đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo kịp thời của UBND thành phố Đà Nẵng, các Sở ngành, cơ quan và sự đồng thuận từ các nhà tài trợ AFD, WB.

           Có thể nói, đây là kết quả ban đầu rất đáng mừng của DDIF trong công tác huy động vốn. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng khích lệ trên, DDIF cũng đã và đang gặp không ít khó khăn trong quá trình huy động, cụ thể:

           - Thứ nhất, Thời gian để tiếp cận hoàn thành các thủ tục đáp ứng các tiêu chí của Chính phủ và Nhà tài trợ để rút vốn là tương đối dài đòi hỏi các Quỹ phải hết sức kiên trì, cụ thể:

           + Đối với nguồn vốn từ dự án hạn mức tín dụng do AFD tài trợ, DDIF đã chính thức được AFD thông báo chấp thuận thẩm cứu dự án vào đầu năm 2009, nhưng đến cuối năm 2012 Quỹ mới được giải ngân khoản vay đầu tiên.

           + Đối với nguồn vốn từ dự án Quỹ Đầu tư phát triển địa phương do WB tài trợ, đây là dự án có nhiều thuận lợi hơn do mọi thủ tục đã thông qua Bộ Tài chính, tuy nhiên kể từ khi DDIF đảm bảo tiêu chí tham gia dự án (giữa năm 2010) thì gần 18 tháng sau Quỹ mới được tiếp nhận nguồn vốn (cuối năm 2011).

           - Thứ hai, Tùy theo mục tiêu nguồn vốn tài trợ thì đối tượng dự án, tiêu chí dự án là khác nhau, đòi hỏi DDIF phải có nguồn dự án tương đối dồi dào, đa dạng để kịp thời đáp ứng nhu cầu giải ngân vốn vay đối với các nguồn vốn tài trợ khác nhau.

            Ví dụ như : nguồn vốn của WB chủ yếu hướng đến các doanh nghiệp tư nhân; Nguồn vốn AFD định hướng đến những dự án an sinh xã hội.

           - Thứ ba, Do hạn chế về ngôn ngữ hoặc một số nội dung chưa được giải thích rõ trong Thỏa ước hay Hiệp định ký giữa nhà tài trợ và Chính phủ Việt Nam, nên làm chậm tiến độ thực hiện:

           + Đối với nguồn vốn WB, đơn vị tư vấn hình thành cuốn Sổ Tay dự án (trên 500 trang), nhưng trong quá trình thực hiện cũng không ít các vướng mắc phát sinh.

           + Đối với nguồn vốn AFD thật sự có những nội dung qua trao đổi thảo luận trực tiếp thì các Quỹ mới hình dung hết về: mục tiêu, đối tượng hoặc các quy định về quay vòng vốn…

           - Thứ tư, Quỹ phải có nguồn nhân lực nhất định chuyên phục vụ cho việc huy động vốn để kịp thời cập nhật nắm bắt các quy định và làm việc với nhà tài trợ.        

           - Thứ năm, Hiện nay và trong thời gian đến Việt Nam không còn là nước thu nhập thấp và hầu như không còn các nguồn tài trợ ưu đãi mà chủ yếu là các nguồn vốn theo thị trường, đồng thời nợ công của Việt Nam đã ở ngưỡng trần và theo định hướng của Chính phủ (NĐ 16/2016/NĐ-CP) thì cơ quan vay lại sẽ chịu toàn bộ rủi ro tỷ giá. Vì vậy, trong thời gian đến hai yếu tố Chi phí huy động vốn (lãi vay) và Rủi ro tỷ giá thực sự là một thác thức đối với hoạt động của DDIF (trong điều kiện DDIF mới thành lập gần 10 năm, hình thức hoạt động chưa đa dạng như các Ngân hàng và lại hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, phục vụ cho phát triển kinh tế xã hội của địa phương).

           Từ những khó khăn trên, DDIF xin được chia sẽ những kinh nghiệm rút ra trong quá trình tiếp nhận và sử dụng nguồn tài trợ này.

           1/ Các Quỹ cần xây dựng cho được Chiến lược phát triển trung và dài hạn, trên cơ sở đó xác định nhu cầu vốn để kịp thời chuẩn bị các điều kiện tiền đề tiếp cận sớm các kênh huy động vốn và bắt tay thực hiện ngay các thủ tục huy động để có thể có nguồn vốn sử dụng kịp thời tránh bị động.

           2/ Các Quỹ cần chủ động chuẩn bị danh mục các dự án dồi dào trên các lĩnh vực để kịp thời đáp ứng tiêu chí của nhà tài trợ ngay khi tiếp cận.

         3/ Các Quỹ cần không ngừng nâng cao năng lực hoạt động, từng bước hoàn thiện mình để chủ động xây dựng, tính toán các phương án tài chính khi huy động để đảm bảo hiệu quả, đồng thời nâng cao kỹ năng thỏa thuận thương lượng với nhà tài trợ để giảm bớt rủi ro trong quá trình huy động, đáp ứng xu thế mới trong lĩnh vực huy động vốn.  

           Hiện nay, DDIF đang trong giai đoạn đề xuất AFD tài trợ gói tiếp theo với hạn mức tín dụng khoảng 30 triệu Euro và cũng có tiếp cận một số nhà tài trợ khác để thực hiện huy động vốn nhằm tạo nguồn vốn để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng của Đà Nẵng. Theo quy định tại Nghị định 16/2016/NĐ-CP và Thông tư 12/2016/TT-BKHĐT về quản lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ thì cơ chế cho vay lại mới khá chặt chẽ. Do đó, thông qua Hội thảo lần này, DDIF rất mong các bộ ngành quan tâm, hỗ trợ cho DDIF nói riêng và các Quỹ Đầu tư phát triển địa phương nói chung để có thể tạo điều kiện cho địa phương tiếp tục thực hiện nhiệm vụ huy động vốn với chi phí hợp lý phục cho đầu tư phát triển KTXH của địa phương.

Trần Lê Minh Tín- DDIF

Liên kết website